دین و اندیشه

مقتل جامع سیدالشهدا(ع)

معرفی کتب عاشورایی/2. از حجت الاسلام و المسلمین سیدمهدی پیشوایی (متولد 1324 در مشکین شهر) پیش از این، کتاب «سیرۀ پیشوایان» به طبع رسیده است. ایشان در سال 1380 پس از انتصاب به مدیریت گروه تاریخ در مؤسسه امام خمینی(ره)، تحقیق و نگارش این اثر را پیشنهاد کردند و با یازده پژوهشگر همراه، نگارش آن را به انجام رساندند. این کتاب جامع، دربارۀ زندگی و قیام حضرت سیدالشهدا(ع) می‌تواند مخاطبان عام را از مراجعه به کتاب‌های دیگر بی‌نیاز کند. روش تحقیق و نگارش. جناب پیشوایی در مقدمۀ کتاب نوشته است که از سال‌ها قبل آرزو داشته تا یک مقتل جامع و مستند، مبتنی بر

مقتل جامع جامع

ادامه مطلب ...
در "خمینی‌ترین" محرم حسینی چه گذشت؟

انقلاب اسلامی و نهضت سیدالشهدا(ع). جنبش انقلابی مردم ایران، در واقع از سال 56 دوباره از سر گرفته شد و هر چه پیش‌تر می‌رفت، شدت بیشتری می‌یافت. یکی از برهه‌های قابل توجهی که آتش خشم انقلابی مردم را در این یک سال و چند ماه باقی مانده تا پیروزی شعله‌ورتر کرد، محرم الحرام سال 1357 بود. انقلابیون برنامه جدی‌ای برای ایجاد جوش و خروش بیشتر در فعالیت‌هایشان داشتند. سران امنیتی رژیم شاه، نمی‌توانستند خیابان‌ها را از جمعیت خالی کنند. این جمعیت، با فرارسیدن محرم، بیشتر و پایبندتر می‌شد. ژنرال‌های شاه تصمیم داشتند که محرم 57 را مدیریت کنند. در جلسه‌ای

ادامه مطلب ...
آیا کربلا بار دیگر اتفاق می‌افتد؟

سخنران: آیت‌الله روح‌الله قرهی (1). *امام باید کنار امّت باشد. ملّا محسن فیض کاشانی پنج مطلب را عامل اصلی غیبت حضرت حجّت(روحی له الفداء) دانسته‌‌اند. می‌فرمایند: اموری باعث این شدند که پروردگار عالم حضرت را که به عنوان آخرین حجّت پروردگار عالم و بقیه الله است، در پرده غیبت قرار دهند وإلّا اصل بر این است که حجّت، کنار امّت باشد. عرض کردیم در دیدگاه دین یک امام داریم، یک امّت و اصلاً چیزی به عنوان ملّت نداریم. پروردگار عالم می‌خواهد که ما امّت باشیم و اگر کسی غیر از امّت شد، طبعاً حزب می‌شود، تکّه تکّه می‌شود و وقتی تکّه تکّه شد، دیگر بر او مسل

آیا دیگر بار

ادامه مطلب ...
تحریفات عاشورا از سپاه یزید آغاز شد

گفت و گو با استادان: رجبی دوانی و حسینجانی. تحریفات عاشورا دقیقاً از همان‌جایی شروع شد که یزیدیان گفتند امام و یارانش در برابر حکومت حق ایستادند و سزای آنها سرکوب بود البته در کوفه نه ولی در شام جشن گرفتند و به استقبال می‌آمدند و خدا را شکر می‌کردند که این سرکشان توسط خلیفه سرکوب شدند و مردانشان کشته شدند، تحریف در مقام زیرسؤال رفتن هدف امام از همینجا آغاز شد اما اینها با تلاش بسیار حضرت زینب (ص) و امام سجاد (ع) خنثی شد لذا نتوانستند اهداف امام را در پس پرده تحریف قرار دهند اما در بیان واقعه کربلا چون احساسات مردم جریحه دار می‌شد، هر کس اندک غل

ادامه مطلب ...
مصونيت واقعيت حادثه عاشورا

نویسنده: دکتر محمّد ابراهیم آیتی. خطبه ها و سخنرانی های اهل بیت عصمت و طهارت که از دستبرد تحریف و تبدیل محفوظ و مصون مانده و در کتابها نوشته شد، و به ما رسیده است در کار بررسی تاریخ عاشورا بسیار ارزنده و مورد استفاده است و به وسیله همین اسناد مقدس تاریخی است که امروز با گذشتن بیش از سیزده قرن تاریخ عاشورای سال 61 هجری کاملاً بر ما روشن است و باید به ارزش واقعی این اسناد زنده و ارزنده توجه داشت، چه اگر این خطبه ها ثبت نمی شد و این سخنرانی ها به ما نمی رسید، یا تحریف شده آن به دست ما می رسید نه تنها راهی به واقع نداشتیم، بلکه امری را که واقع نشده

واقعیت حادثه عاشورا

ادامه مطلب ...
فايده تاريخ چيست؟

نویسنده: دکتر محمّد ابراهیم آیتی. هنگامی که مرگ یعقوب فرا رسید و از پسران خود پرسید که پس از من چه چیز را پرستش خواهید کرد؟. گفتند: خدای تو و خدای پدرانت ابراهیم و اسماعیل و اسحاق را که خدایی یگانه است وشریک ندارد خواهیم پرستید. قرآن می گوید « تلک امة قد خلت لها ماکسبت و لکم ماکسبتم ولا تسئلون عمّآ کانوا یعلمون »(1) یعنی یعقوب و فرزندان خداشناس او ملتی بودند که رفتند و نیک و بد خود را با خود بردند نه نیکی های آنان را به شما خواهند داد و نه از بدیهای ایشان بر شما خواهند نهاد. سپس قرآن در سوره بقره پس از آیه 140 که می گوید: مگر شما می گویید که ا

فایده تاریخ فایده تاریخ چیست فایده های تاریخ

ادامه مطلب ...
مدينه در سوگ نوه ي رسول خدا (ص)

نویسنده: دکتر محمّد ابراهیم آیتی. بازگشت اسیران کربلا به مدینه. شصت و یک هجری فرا رسید و پس از حدود شش ماه نگرانی بنی هاشم و مسلمانان مدینه خبر شهادت امام حسین و یاران فداکار او در این شهر منعکس شد، و روزی چون روز وفات رسول خدا از نو پدید آمد. شیخ مفید و طبری می نویسند که چون عبیدالله بن زیاد حسین بن علی علیهماالسلام را به شهادت رساند و سر امام را نزد وی آوردند، عبدالملک بن ابی الحارث سلمی را خواست و به او گفت راه مدینه را پیش گیر تا بر عمرو بن سعید بن عاص حاکم مدینه وارد شوی و مژده کشته شدن حسین بن علی را به وی برسانی. خرسندی حاکم مدینه از شه

رسول خدا ص

ادامه مطلب ...
خطبه امام سجاد (ع) در شام

نویسنده: دکتر محمّد ابراهیم آیتی. یکی از سندهای ارزنده و بسیار مهم تاریخ عاشورا خطبه امام چهارم علی بن الحسین (علیه السلام) که در شهر دمشق و در مرکز خلافت اسلامی سال 61 هجرت و شاید در مسجد دمشق ایراد فرموده است و از فرصت بسیار مناسبی که بدست آورد به نیکوترین صورتی استفاده کرد. راستی می توان گفت که بهترین فرصتی که در سفر اسیری به دست امام چهارم (علیه السلام) آمد روزی بود که خطیب رسمی خلیفه بر منبر رفت و در بدگویی امیرالمؤمنین(علیه السلام) و فرزندان او و شایستگی معاویه و فرزندان وی سخن گفت، البته این صحنه را خود یزید به وجود آورد و او دستور داد ک

خطبه امام سجاد (ع) خطبه امام سجاد ع در شام امام سجاد (ع)

ادامه مطلب ...
روز اربعين و ديدار جابر از کربلا

نویسنده: دکتر محمّد ابراهیم آیتی. دیدار جابر انصاری از کربلا. شیخ طوسی در کتاب مصباح المتهجّد می نویسد روز بیستم ماه صفر روزی است که جابرابن عبدالله انصاری صحابی رسول خدا (صلّی الله علیه و آله و سلّم) از مدینه برای زیارت قبر اباعبدالله (علیه السلام) به کربلا آمد، و او اول کسی بود که امام را زیارت کرد و در این روز زیارت امام حسین (علیه السلام) مستحب است و زیارت اربعین همین است، ظاهر عبارت شیخ طوسی (ره) آن است که جابر از مدینه به منظور زیارت حرکت کرده بود و روز بیستم ماه صفر وارد کربلا شد نه آنکه رسیدن او به کربلا بعد از چهل روز از شهادت امام (عل

روز اربعین کربلا روز اربعین در کربلا

ادامه مطلب ...
فرهنگ عاشوراييان

نویسنده: اکبر رضی زاده. منبع: راسخون. تاکنون واقعه‌ی جان سوز کربلا و سلسله رویدادهای دل خراش آن را بارها به روایت تاریخ از نظر گذرانده، یا تصاویر داستانی آن را در سینما و تلویزیون، از نزدیک مشاهده کرده اید؛ ولی یقیناً تاکنون فاجعه‌ی جانخراش عاشورا را، از جنبه‌ی فرهنگِ واژگانِ نام پدید آورندگان این تراژدی غم انگیز، نخوانده و ندیده اید. و شاید این نخستین باری است که این رخداد اسفناک آیینی را از طریق نام شخصیتهای پدید آورنده‌ی آن، تجربه می نمایید و همراه با آدم های شکل دهنده‌ی حوادث به صحنه های دهم محرم سال 61 هجری قمریِ کربلا وارد شوید. بدیهی اس

ادامه مطلب ...
مي روم در خدمت افلاکيان

نویسنده: اکبر رضی زاده. منبع: راسخون. سومین امام شیعیان جهان حضرت حسین بن علی (علیه السلام) قبل از فاجعه‌ی جانسوز عاشورا در مدینه‌ی منوره زندگی می کرد. بعد از مرگ معاویه، فرزندش یزید (بر خلاف عهد نامه‌ی معاویه و حضرت امام حسن (علیه السلام) خود را به عنوان خلیفه‌ی مسلمانان معرفی کرد. و اکثر قریب به اتفاق سرانِ اقوام عرب، با یزید بیعت کردند ولی امام حسین (علیه السلام) از این کار سرباز زد. یزید فرستاده ای را از شام (مرکز حکومت) به مدینه فرستاد و از امام خواست که با او بیعت کند ولی امام دید اگر با یزید بیعت کند، مخالف دستور خداوند رفتار کرده و اگ

ادامه مطلب ...
تحلیلی اخلاقی از مانایی عاشورا

نویسنده : مسعود صادقی*. وقتی ما سخن از یک رنج بزرگ به میان می‌آوریم در واقع از یک رنج‌دیده‌ی بزرگ سخن می‌گوییم؛ به تعبیر دیگر گاهی رنج بزرگ است و گاهی رنج‌دیده، میان این دو فرق بسیار است. وقتی پیامبر (صلی الله علیه و آله) می‌گوید: «هیچ‌کس آن‌قدر که من در راه خدا اذیت دیدم، آزار ندید» [1] لزوماً به معنای آن نیست که رنج‎ها و آزارهایی که دیده، کمّاً و مجموعاً بیشتر از آزارهای انبیای پیشین بوده است؛ زیرا وقتی آینه‌ی وجود پیامبر شفاف‌تر از همه‌ی گذشتگان و آیندگان خویش بوده لاجرم بیش از همه گردوغبار اذیت و آزارِ اغیار و اهل‌انکار بر آن نمایان می‌شده

ادامه مطلب ...
ابتلاء عظیم عاشورا

نویسنده : سید محمدمهدی میرباقری. بلاء الهی نردبان سلوک مؤمنین. عاشورا نقطه کانونی شفاعت نبی‌اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله)نسبت به مؤمنین و همه‌ی امم و حتی اولیاء و انبیاست؛ یعنی مرتبه‌ای از شفاعت نبی اکرم(ص) برای تقرب موجودات، در عاشورا واقع شده است. ما در مسیر حرکت به سوی خدای متعال بعد از همه‌ی ریاضت‌ها و زحمت‌ها وارد وادی ابتلائات و وادی بلاء الهی می‌شویم. ورود به این وادی، نردبان رشد ماست و سیر و حرکت ما به سوی خدای متعال با این بلاء بیش از هر چیز دیگر اتفاق می‌افتد. بر این اساس ابتلائاتی که برای مؤمنین پیش می‌آید، نردبان سلوک آن‌هاست؛ ابتلائا

ابتلاء عظیم

ادامه مطلب ...
فتح خون (روایت محرم)

در این سلسله مطالب به معرفی کتاب‌هایی خواهیم پرداخت که به زندگی و شهادت حضرت سیدالشهدا(ع) و یاران باوفایش می‌پردازند. برخی از این کتب، قدیم التألیف هستند و بعضی دیگر در سال‌های اخیر نگارش و نشریافته‌اند. إن شاء الله تعالی در ضمن معرفی و بررسی روش نویسنده، قسمتی از کتاب را نیز نقل خواهیم کرد. ******. سید مرتضی آوینی به سال 1366 متنی را در 10 فصل در ایام محرم به نگارش درآورد که ناتمام ماند. احتمالاً ایشان می‌خواست این متن را مبنای ساخت فیلم مستندی قرار دهد که میسر نشد. خانواده‌اش بعد از شهادت وی، آن متن را در لابه‌لای اوراق او یافتند. هرچند خ

فتح خون روایت محرم

ادامه مطلب ...
گفتگوي فرزدق با امام حسين (ع)

نویسنده: دکتر محمّد ابراهیم آیتی. فرزدق شاعر که نام او در تاریخ اسلام بسیار مشهور است می گوید در سال شصت هجری مادرم را به حجّ می بردم و در همان هنگام که وارد زمین حرم شدم و شتر مادر خود را می راندم حسین بن علی را دیدم که مسلّح از مکه بیرون می رفت، پرسیدم این شترها از آن کیست؟ گفتند از آن حسین بن علی، پس نزد امام شرفیاب شدم و به وی سلام کردم و گفتم خدا خواسته ها و آرزوهایت را چنان که دوست داری برآورد، ای فرزند رسول خدا پدر و مادرم فدای تو باد چرا شتاب کردی و اعمال حجّ را انجام نداده از حرم بیرون می روی؟ گفت اگر شتاب نمی کردم و بیرون نمی آمدم دست

فرزدق امام حسین امام حسین ع

ادامه مطلب ...
گذاري بر روز عاشورا

نویسنده: دکتر محمّد ابراهیم آیتی. امام (علیه السلام) روز عاشورا چندین بار در مقابل مردم سخن گفت و خطبه خواند امام روز خود را با دعا شروع کرد و پیش از آنکه خطبه ای بخواند یا با دشمن سخنی بگوید صدای خویش را به راز و نیاز برداشت و توفیق و هدایت و ارشاد را از خدا می خواست، دعا و خطبه های امام در نهایت فصاحت و بلاغت و رسایی سخن ایراد شده است، و از روحی آرام و مطمئن و نیرومند که گویی همه این سپاه دوستان و ارادتمندان اویند و برای یاری وی فراهم شده اند حکایت می کند با این که این خطیب واین سخنران می داند که پس از این خطابه ها و سخنرانی ها او را می کشند

روز عاشورا

ادامه مطلب ...
نقش زنان در تاريخ عاشورا

نویسنده: دکتر محمّد ابراهیم آیتی. تاریخ عاشورا را هفتاد و سه نفر بوجود آورده اند و رهبری این قیام تاریخی در دست ایشان بوده است. اما از این نکته نباید غافل بود که در جریان این واقعه زنده و ارزنده ای که در سال شصت و یک هجری روی داد زنانی بزرگ و بزرگوار دست به کار بوده اند و فداکاری کرده اند و حتی برخی در این راه به شهادت رسیده اند و نام پر افتخارشان در تاریخ افتخارآمیز نهضت اباعبدالله (علیه السلام) به عظمت و ایمان و بزرگواری یاد شده است. اکنون به ترتیب تاریخی نام هر یک از این زنان بزرگ و هر قدمی را که در این راه برداشته اند یادآور می شویم. نخست

نقش زنان عاشورا نقش زنان در عاشورا

ادامه مطلب ...
رمز جاودانگي روز عاشورا

نویسنده: دکتر محمّد ابراهیم آیتی. در ماه محرم سال شصت و یک هجری در سرزمین عراق در کنار رودخانه فرات واقعه ای روی داد که در آن روز به لحاظ تاریخی بسیار جزیی و کوچک و کم اهمیت می نمود، سپاهی عظیم که از طرف دستگاه خلافت اسلامی اموی تجهیز شده بود جمعیتی را که شماره آنان به صد نفر نمی رسید محاصره کردند و تحت فشار قرار دادند تا برای خلیفه وقت بیعت کنند و در مقابل امر وی تسلیم شوند، و چون این جمعیت اندک تن به بیعت ندادند و تسلیم نشدند جنگی سخت در گرفت که مدت آن بسیار کوتاه بود و در کمتر از یک روز کار یکسره شد و همه افراد آن سپاه مختصر کشته شدند، و چنا

رمز جاودانگی عاشورا

ادامه مطلب ...
هدف از مذاکره امام حسین (ع) با عمرسعد چه بود؟

در مقاتل نوشته‌اند که عمربن سعد یک روز پس از امام حسین (ع) به کربلا رسید و وقتی مستقر شد، امام پیکی به سوی او فرستاد که امشب بین دو لشکر دیداری داشته باشیم. هدف از این دیدار چه بود؟ آیا هدف دست‌یابی به یک توافق جامع بود که نه سیخ بسوزد و نه کباب، و به اصطلاح امروزی‌ها به وضعیت «برد- برد» منتهی شود؟ در پاسخ به این مساله باید دید که از منظر چه کسی به اهداف این گفتگو می‌نگریم: از منظر امام حسین (ع) یا از منظر عمر بن سعد؟ از هر دو منظر می‌توان هدف از این گفتگو را رسیدن به وضعیت «برد-برد» دانست؛ اما با دو تلقی بسیار متفاوت از «بُردن». بی‌تردید تلقی

هدف امام حسین امام حسین ع هدف امام حسین چه بود

ادامه مطلب ...
بازگشت اهل بيت به مدينه

نویسنده: دکتر محمّد ابراهیم آیتی. تاریخ نهضت و قیام مقدس حضرت اباعبدالله الحسین علیه الصلاة و السلام یکی از پر افتخارترین فصول تاریخ اسلام است. و این دوره کوتاه کمتر از یکسال هر چند از نظر کمیّت و طول زمان بسیار کوتاه و زودگذر بوده است، اما از نظر کیفیت و آثاری که بر آن بار شد بسیار پر اثر و جاوید و زوال ناپذیراست، می توان مبدا این دوران کوتاه تاریخی را از اواخر ماه رجب سال شصت هجری مقارن حرکت اباعبدالله (علیه السلام) از شهر مدینه به طرف مکه قرار داد و پایان آن را هم بازگشت اهل بیت عصمت و طهارت به مدینه طیّبه دانست، هر چند تاریخ ورود اهل بیت ب

بازگشت اهل بیت به مدینه

ادامه مطلب ...

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه