دین و اندیشه

تأويل در تفسير منسوب به امام صادق (ع)

نویسنده: شهرام خداوردیان. رهیافتی مقدماتی به درک کنش عقلی و وجودی « تأویل » در تفسیر منسوب به امام جعفر صادق (ع). درباره ی صحت انتساب تفسیری که ذیل عنوان « تفسیر جعفر الصادق » در کتاب حقائق التفسیر ابوعبدالرحمن سُلَمی آمده نظرات گوناگونی ابراز شده است. گویا منبع اصلی سلمی برای تدوین این روایات تفسیری، مجموعه ی روایاتی به نقل از امام صادق (علیه السّلام) بوده است که ابوالعباس احمد أدمی معروف به ابن عطاء ( متوفی 309 هجری قمری ) جمع آوری کرده بوده است ( نصوص. ، ص. 25 ). تأثیر رویکردهای تفسیری در تفسیر منسوب به امام (علیه السّلام) در تفسیری که از

تفسیر منسوب به امام صادق تفسیر امام صادق منسوب به امام صادق

ادامه مطلب ...
اصول و روش هاي حاکم بر مناظرات امام صادق (ع)

نویسندگان: دکتر حسین هوشنگی (1)، یاسین شکرانی (2). مقدمه. امامان معصوم (علیهم السّلام) همواره در طول زندگانی خویش ادامه دهنده مسیر رسالت و مهم ترین ارکان هدایت بوده اند. زندگی آنان مملو از تعالیم، درس ها و نکته هایی است که سراسر با هدف ارشاد و هدایت انسان ها به سمت صراط مستقیم ترسیم شده از سوی پیامبر، صورت پذیرفته است. آنان در طول عمر پربرکت خود، به منظور دعوت مردم به سوی حق و حقیقت و سوق دادن آنها در مسیر توحید، از هیچ فرصتی فروگذار نکرده و با روش ها و شیوه های گوناگون به تبلیغ و ترویج تعالیم دین می پرداختند. روش هایی که هر یک در جای خود تأ

روش امام صادق مناظرات امام صادق مناظرات امام صادق ع

ادامه مطلب ...
نظريه دلالت و معنا در آموزه امام صادق (ع)

نویسنده: احمد پاکتچی (1). تولید معنا در فرآیند تعامل. در آموزه امام (علیه السّلام) معنا همواره در یک فرآیند تعاملی شکل می گیرد و در گروِ دریافت و رسیدن است، رسیدنی که حاصل درک متکلم از مخاطب و گزینش دال ها متناسب با حال مخاطب است. این روند به گونه ای است، که در ارتباط سه جانبه، متکلم مخاطب، مخاطب به سوی معنایی متمرکز نزدیک شود و از معناهای حشو و خارج دور گردد؛ در عین آن که اقتصاد در کاربردها دال ها رعایت می شود، بتوان در دلالت، سهم بیشتری را به بسط معنایی نزد مخاطب داد و سهم کمتری را بر عهده پیکره دال ها نهاد. مبنای یاد شده را می توان در این

نظریه امام صادق نظریه های امام صادق آموزه های امام صادق

ادامه مطلب ...
ديدگاه هاي اقتصادي امام صادق (ع) (1)

نویسنده: دکتر عادل پیغامی. مقدمه. موضوع معیشت و شوونات انسانی مربوط به مساله انتخاب در عرصه مادی، از دیرباز در کانون توجه، نیاز و معرفت پردازی بشر بوده است. با تأملی در تاریخ فکر و مکاتب، هیچ متفکر و فیلسوفی اجتماعی را نمی توان نام برد مگر اینکه به دانشی نظری یا عملی در باب مساله معیشت، نظر داشته و بدان پرداخته باشد. اندیشه های دینی نیز از این قاعده مستثنی نبوده اند. ادیان الهی نیز هر چند به دوگانگی دین و دنیا ( یا دوگان دنیا و آخرت ) تأکید داشته اند، اما با ارزش گذاری های نسبی بین حیات مادی و حیات پس از آن، از طریق طرح الگوریتم های بینشی یا

دیدگاه اقتصادی امام امام صادق ع

ادامه مطلب ...
ديدگاه هاي اقتصادي امام صادق (ع) (2)

نویسنده: دکتر عادل پیغامی. 3 -1 -7 ) مبانی ارزش شناختی اقتصادی (1). در یک نگاه اجمالی و استقرایی ناقص، می توان به اصول زیر به عنوان نمونه هایی از مبانی ارزش شناختی اقتصادی مورد نظر امام صادق (علیه السّلام) اشاره داشت:. الف ) اصل تلاش:. در باب تلاش و اهمیت آن از نگاه حضرت صحبت شد اما در این مجال هم با ذکر روایتی از ایشان به این مهم اشاره می کنم که تلاش و کوشش و کار از مبانی مهم ارزش شناسی اقتصادی حضرت می باشند. ایشان در رد بیکاری و فراغت می فرمایند:. ان الله عزوجل یبغض کثره النوم و کثره الفراغ ( وسائل الشیعه ج12 ص 36 ). الکسل یضر بالدین و الدنی

دیدگاه اقتصادی امام امام صادق ع

ادامه مطلب ...
ديدگاه هاي اقتصادي امام صادق (ع) (3)

نویسنده: دکتر عادل پیغامی. 4-3 ) کالبد و کارکرد اقتصادی. 1-3-4 ) تخصیص منابع جهت تولید. کارکرد هر چارچوب معرفتی اقتصادی، چه در گفتمان مدرنیته و چه غیر آن، در پنج سوال اساسی خلاصه می شود که اولین آنها سوال از نحوه، و سازوکار تخصیص منابع است. بنحوی که موجب فساد، افساد و اتلاف نشود. حضرت تخصیصی نابهینه ی مال را یکی از موارد عدم استجابت دعا معرفی می کنند:. اربع لایستجاب لهم الدعاء: . و رجل کان له مال فافسده فیقول: یا رب ارزقنی فیقول له الم آمرک بالاتقصاد، الم آمرک بالاصلاح. ( بحارالانوار ج103 ص 12 ). منطقا در مساله تخصیص منابع، و حسب مورد و موض

دیدگاه اقتصادی امام امام صادق ع

ادامه مطلب ...
معنا و مقام سياست در مکتب جعفري

نویسندگان: اصغر افتخاری/ کسری صادقی زاده. مقدمه. سیاست از حیث لغوی دارای معانی متعددی است که برخی از آنها عبارتند از: پاس داشتن ملک، نگاه داشتن، حکم راندن بر رعیت، رعیت داری کردن، حکومت و ریاست و داوری، اداره کردن و مصلحت کردن و تدبیر نمودن، عدالت، تنبیه و نگهداری و حراست ( درخشه، 1386، ص141 ) توزیع اقتدارآمیز ارزش ها ( Easton, 1979: p. p. 57-69 )، روابط قدرت یا کیفیت توزیع قدرت. (1) ( Schewazmantel, 1987: p. p. 2-7 ) با تأمل در تعاریف ارائه شده معلوم می شود که قدرت به عنوان نقطه مشترک همه، از جایگاه ویژه ای در تعریف و شناخت علم سیاست برخوردا

ادامه مطلب ...
روش شناسي مطالعات حوزه اخلاق در مکتب امام صادق (ع)

نویسنده: احد فرامرز قراملکی. مقدمه. امام صادق ( علیه السلام ) به دلیل وضعیت خاص تاریخی و سیاسی توانستند، رهنمودهای متنوع و فراوان در مسائل فقهی و اخلاقی معطوف به همه شئون آدمی را ارائه دهند. (1) این رهنمودها به منزله ی گنجی است، که دستیابی به آنها و به کار بستن آنها محتاج روش و فن آوری معینی است. دانشمندان سلف بر حسب توسعه ی دانش روزگار خود، با تأسیس و توسعه ی دانش هایی چون رجال، درایه، تفسیر، فقه الحد��ث و . سعی می کردند، ابزار لازم برای برخوردرای از این گنج را به دست دهند. این تلاش ها غالباً در خدمت استفاده ی فقهی و برای شناخت تکالیف فقهی م

روش شناسی اخلاق اخلاق در مکتب امام صادق روش امام صادق

ادامه مطلب ...
نقش تعينات اجتماعي در فقه مکتب امام صادق (ع)

نویسنده: مجید کافی. مقدمه. در جوامع اسلامی معاصر، از طرف روشنفکران دینی و عالمان آشنا با شرایط زمانه، مسائل و مشکلاتی برای فقه موجود مطرح شده است(1). مسائلی از قبیل « چرا گذر سالیان متمادی در سنت فقهی حوزه های علمیه ی ما، تأثیر بسزایی نداشته است؟ چرا همواره ما در تلاشیم با همان روابط، قواعد، نهادها و حتی سازمان های فقهی گذشته زندگانی کنیم؟ حتی سبک زندگی مطابق فقه گذشته را از شدت ایمان خویش و پیروی از سنت مقدس دین خود می دانیم. چرا تخصصی شدن فهم متون دینی و روایات را باور نداریم؟ چرا در اجتهاد و افتا، گرایش جدی به تجزی نداریم؟ » اما در راستای

نقش امام صادق نقش امام صادق در فقه امام صادق

ادامه مطلب ...
روش شناسي مطالعات حوزه فلسفه بر اساس آموزه هاي مکتب امام صادق (ع)

نویسنده: رضا محمدزاده. مقدمه. مقصود از فلسفه در این مقاله نگاهی نظام مند به کل عالم هستی با توجه به مبادی و غایات آن و نیز نگاه به هر یک از موجودات عالم در زمینه ی یک نگرش کلی به عالم هستی و جایگاه آن و ارتباط وجودی آن با سایر موجودات و مراتب این عالم را با توجه به مبادی و غایات آن است(1). در مباحث فلسفی، مهم ترین ابزار تحقیق عبارت است از عقل، ولی این به آن معنا نیست که از سایر منابع تحصیل معرفت استفاده نشود. در فلسفه با روش منطقی و قواعد عقلی از کلیه ی ادارکاتی که برای انسان تحصیل آنها ممکن است بهره برداری می شود. روش شناسی فلسفه نوعاً در د

روش شناسی فلسفه روش شناسی در فلسفه روش امام صادق

ادامه مطلب ...
امام صادق (ع) و تدوين عقايد جعفري (1)

نویسنده: دکتر احمد پاکتچی. تدوین اصول عقایدی. از آنجا که امام جعفر صادق (علیه السلام) کلیدی ترین شخصیت در شکل گیری مذهب امامیه است، بحث کردن درباره ی آموزه اعتقادی و فقهی آن حضرت در چارچوب بحثی مستقل از کلیت مذهب امامیه، دشوار، بلکه ناممکن خواهد بود. غایت آمال عالمان امامیه در طول تاریخ همواره آن بوده است تا بتوانند آموزه آن حضرت را چه در اصول کلی و چه در فروع جزئی به دست آورند و البته در این باره اختلاف نظرهای بسیار داشتند. اکنون ادعای اینکه بتوان در یک مقاله، تصویری بی طرفانه و واقع نما از آموزه مذهبی آن حضرت ارائه داد، جز گزافه نخواهد بود.

امام صادق ع

ادامه مطلب ...
امام صادق (ع) و تدوين عقايد جعفري (2)

نویسنده: دکتر احمد پاکتچی. ب- مواجهه با مسائل محوری کلام. ب-1. مباحث توحید. در مقام صورت بندی مفاهیم مربوط به توحید، یکی از مصادیق در احادیث حضرت، صورت بندی شیئیت خداوند است که بر محور مفهوم "شیئی" به عنوان یکی از پرمسئله ترین مفاهیم کلامی عصر نخست قرار گرفته است. ساده ترین شکل این صورتبندی تعبیر "شیئی بخلاف الاشیاء" است (کلینی، ج1 صص 81، 83 شم 6)؛ اما از آنجا که گاه در همان عصر شیئی به معنایی مضیق به کار می رفت، در حدیثی از حضرت با این باور که هر "غیر محسوس" به عنوان "غیر شیئی" تلقی گردد مخالفت شده (کلینی، ج1 ص 78) و بدین ترتیب، بر این نکته

امام صادق ع

ادامه مطلب ...
امام صادق (ع) و تدوين مذهب جعفري (1)

نویسنده: دکتر احمد پاکتچی. تدوین فقه جعفری. مقدمه. آغاز شکل گیری مذاهب در دوره زندگی امام صادق (علیه السلام) رخ داد و نقطه بنیانگذاری برخی ازمذاهب ماندگار فقهی نیز به همان عصر باز می گردد. اگرچه امام صادق (علیه السلام) در حوزه فقه در نزد اهل سنت به عنوان فقیهی برجسته از فقها مورد توجه است، آرائش آن سان که انتظار می رود، مورد توجه قرار نگرفته است. اما مذهب جعفری و به دنبال آن فقه جعفری از سوی حضرت تدوین یافت. در جستار حاضر در ابتدا با تعریف مفاهیم بنیادی همچون علم، رأی، فقه و تفقه از نگاه حضرت و ذکر مبانی لازم برای توضیح فقه جعفری از جمله « م

امام صادق ع مذهب امام صادق

ادامه مطلب ...
امام صادق (ع) و تدوين مذهب جعفري (2)

نویسنده: دکتر احمد پاکتچی. ب. مباحث استناد به کتاب و سنت. در استنادات امام صادق (علیه السلام) به کتاب، می توان معتبر شمردن ظاهر کتاب را به عنوان یک مبنا مطرح کرد، هر چند که این مبنا راه را بر گفتگوهای امام در حیطه فهم قرآن نبسته است. در خصوص مبنای استناد به ظاهر، می توان بررسی را با حدیث ابوالعباس بقباق از حضرت درباره ازدواج با کنیز بدون اجازه اهل او آغاز کرد که امام در پاسخ به ظاهر آیه " . فَانکِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ. " (نساء/ 25/4) استناد کرده و با موضوعیت دادن به محدود منصوص، این عمل را از مصداق نکاح خارج دانسته، به صراحت آن را م

امام صادق ع مذهب امام صادق

ادامه مطلب ...
منابع معرفت در نگاه امام صادق (ع)

نویسنده: عیسی علیزاده منامن. مقدمه. امروزه معرفت و معرفت شناسی فراوانی مورد بحث قرار می گیرد(1). یکی از مباحثی که در معرفت شناسی مطرح است، بحث منابع معرفت است که از قدیم بحث متنازع و مورد اختلاف میان دانشمندان غربی و اسلامی است. بحث در این مورد باعث تشکیل گروه هایی شده است که برخی فقط حس را عامل شناخت می دانند ( حس گراها ) برخی دیگر عقل را ( عقل گرایان ) و برخی دیگر قلب و دل را ( اشراقی ها ) تنها منبع معرفت بشری می دانند. اما در این بین مکاتب اسلامی اتحادها و هماهنگی بیشتری را دارند. در این مکاتب، همه ی این منابع به علاوه چند منبع دیگر ( وح

معرفت امام صادق امام صادق ع

ادامه مطلب ...
معرفت شناسي در مکتب امام صادق (عليه السلام)

نویسنده: دکتر مهدی گلشنی. مقدمه. در بسیاری از آیات قرآنی و روایات رسیده از پیامبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) و ائمه معصومین (علیهم السلام) به پدیده های طبیعی اشاره شده است(1). در دو قرن اخیر که علم جدید رونق گرفته و از غرب به جهان اسلام منتقل شده است همواره این سؤال مطرح بوده است که پیام این آیات و روایات برای ما چیست؟ آیا منظور اینها تبیین پدیده های طبیعی است و یا این که اینها ضمن دادن بعضی اطلاعات جالب درباره طبیعت عمدتاً در جهت تشویق بشر به مطالعه طبیعت و کشف آثار الهی در جهان طبیعت است. از همان قرون اولیه هجری بعضی از علمای بزرگ جهان اس

معرفت شناسی امام معرفت امام صادق مکتب امام صادق

ادامه مطلب ...
عقل و کارکردهاي آن از منظر امام صادق (عليه السلام)

نویسنده: دکتر سید ابوالقاسم نقیبی. زیرعنوان: در روایات کتاب العقل و الجهل اصول کافی. 1. معناشناسی عقل. 1-1. معنای عقل از دیدگاه لغت شناسان. عقل در لغت عرب به معنای منع، نهی، امساک، حبس و جلوگیری است(1). (جوهری، 1368، ج4، ص 1769) و اطلاعات دیگر عقل نیز از همین معنی گرفته شده است و با آن مناسبت دارد. فراهیدی معتقد است عقل نقیض جهل است. (فراهیدی، 1414 ق، ج2، ص 1253) و راغب اصفهانی بر این باور است که عقل به قوه ای که آماده قبول علم است گفته می شود. (راغب اصفهانی، 1363، ج2، ص 217) فارس بن زکریا می نویسد عقل از آن جهت عقل نامیده می شود که انسان

امام صادق عقل امام صادق علیه السلام

ادامه مطلب ...
کارکرد معرفت وحياني امام صادق (ع) در حوزه ي علوم اسلامي

نویسندگان:. مرتضی ایروانی. بی بی زینب حسینی. مقدمه. سرکوبی وسیع خاندان اهل بیت پیامبر (صلّی الله علیه و آله و سلم) و شیعیان توسط حکومت بنی امیه در قرن اول هجری، می رفت سبب گردد، شیعیان در جامعه ی اسلامی به صورت یک گروه اندک منزوی درآیند؛ (1) اعتقاد به امامت ائمه اطهار (علیهم السلام) از یادها برود و ارتباط مردم در جامعه اسل��می با سرچشمه های وحی قطع گردد. (2) ولی در مکتب صادقین (علیه السلام) ریشه های این نیت شوم خشکانیده شد و مردم چه شیعه و چه اهل سنت توانستند، ارتباط خود را مانند گذشته با منابع وحیانی حفظ نمایند و همین سبب گردید، که اسلام از خطر

معرفت امام صادق امام صادق ع حوزه امام صادق

ادامه مطلب ...
روش شناسي تفسير در روايات امام صادق (ع)

نویسنده: دکتر مرتضی خرمی (1). مقدمه. به استناد حدیث شریف ثقلین که مورد اتفاق فریقین است، پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) از قرآن و عترت یعنی حاملان سنت و امامان معصوم (علیهم السّلام) به عنوان دو میراث گرانسنگ خود یاد کرده و بر چنگ زدن به آنها برای رهنمونی به طریق سعادت تأکید فرموده است (1) بر این اساس، عالمان و اندیشوران مسلمان، در عرصه های مختلف اسلامی از قرآن و سنت به عنوان مهم ترین و معتبرترین منبع فهم و استخراج آموزه های دینی یاد کرده اند. در این میان، نقش سنت و روایات پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و جانشینان معصومش در تب

روش شناسی تفسیر روش امام صادق تفسیر امام صادق

ادامه مطلب ...
پژوهشي در اصول کلي برنامه ريزي شده در مکتب امام صادق (ع)

نویسنده: دکتر ابوالفضل علیشاهی قلعه جوقی (1). مقدمه. مکتب شیعه از مکتب های استوار و پابرجا در میان مکتب های اسلامی می باشد که به خاطر پیوند با اهل بیت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) از غنای بالایی برخوردار است. این مکتب از رهنمودهای امامان معصوم (علیهم السّلام) در همه ی زمینه ها بهره گرفته و فرامین ایشان را دستمایه ی خود ساخته است که البته فرامین ایشان از دستورات پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) سرچشمه گرفته است. از میان امام معصوم:، امام صادق (علیه السّلام) از ویژگی های خاصی در جهت بالندگی مکتب برخوردار بوده که شیعه با این که از زمان خ

اصول کلی برنامه ریزی اصول برنامه ریزی برنامه ریزی کلی

ادامه مطلب ...

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه