دین و اندیشه

نهضت عاشورا، حرکت وحدت‌بخش جهان اسلام

نویسنده : حجت الاسلام کیوان عزتی. واکاوی نقش عزاداری امام حسین (ع) در اتحاد شیعه و سنی. گاهی از گوشه‌وکنار وسوسه‌هایی شنیده می‌شود که عزاداری برای امام حسین (ع) باعث اختلاف بین شیعه و اهل سنت می‌شود. لذا بهتر است عزاداری نکنیم و یا حداقل بدون تبلیغات و سروصدا عزاداری کنیم! اما با کمی دقت، آشکار می‌گردد که این نگاه بسیار سطحی و ساده‌انگارانه است. این در حالی است که عزاداری امام حسین (ع) نه تنها باعث اختلاف و تفرقه بین صفوف مسلمانان نیست، بلکه عامل بسیار مؤثری در راستای تحکیم وحدت اسلامی است. برای تبیین این مدعا، توجه به چهار نکته‌ی ذیل، بسیار

ادامه مطلب ...
صحابه از منظر اهل بيت (عليهم السلام) (1)

به کوشش: دکتر علی نصیری. چکیده سخن. صحابه یا صحابی عنوان فخیمی است که به کار بردن آن جز برای فرهیختگان پیرامون مقام رسالت شایسته نیست. از این رو در توصیف و تعریف صحابه، - از پیامبر اکرم و ائمه اطهار - توصیه های أکید شده است و حرمت آنان را واجب شمرده اند. تعریف اصطلاحی صحابی (هرکه با حضرت کمترین ملاقاتی داشت و ایمان آورد و مسلمان مرد. ) که امثال ابن حجر عسقلانی به کار می برند، از دیدگاه مکتب اهل بیت قابل قبول و معقول نیست، زیرا عنوان « صحابی » یک عنوان عرفی مورد اتفاق همگان است و به اطرافیانی که همواره حضور خدمت دارند مانند خدمه و راننده و فانو

اهل بیت علیهم السلام اهل بیت علیه السلام

ادامه مطلب ...
صحابه از منظر اهل بيت (عليهم السلام) (2)

به کوشش: دکتر علی نصیری. تعریف اهل بیت و گستره ی آن. آری! در میان صحابه افرادی بودند که این لقب را به شایستگی به خود اختصاص داده بودند، و مقصود از هر مدح و ثنا یا تعریف و توصیف توسط پیامبر اکرم و ائمه اطهار درباره صحابه، همین گروه نخبه اند. به قول معروف ضمیر، مرجع خود را مشخص می کند. اساساً تناسب حکم و موضوع یکی از اصول بلاغت کلام است که شنونده باید عاقل باشد!. 1. از نگاه امی��مؤمنان. متقی هندی از طریق زاذان چنین روایت می کند: جمع کثیری پیرامون مولا امیرمؤمنان گرد آمده بودند. وقتی حالات خوشی در وی یافتند، فرصت را غنیمت شمردند و از وی درخواست

اهل بیت علیهم السلام اهل بیت علیه السلام

ادامه مطلب ...
حقوق اهل بيت در کتاب و سنت

نویسنده: دکتر سید مصطفی محقق داماد. سخن ما درباره ی حقوق اهل بیت در کتاب و سنت است، مقصود اهل بیت پیامبر گرامی (صلی اللهُ علیه و آله و سلم) است که در قرآن نیز به همین تعبیر وارد گردیده آن جا که فرموده است: « انّما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا!» (الاحزاب/33) «حقا که خدا می خواهد از شما اهل بیت پلیدها را ببرد، و شماها را پاکیزه گرداند». بحث در صورتی می تواند منطقی باشد که نخست به معرفی مصادیق موضوع (اهل بیت) بپردازیم آن گاه درباره ی حقوق آنها بحث و گفتگو کنیم. چه کسانی اهل بیت پیامبر (صلی الله علیه و آله) هستند. ام سلمه ه

حقوق اهل بیت حقوق اهل کتاب کتاب اهل بیت

ادامه مطلب ...
كوشش هاي امام رضا (ع) در بسط حديث و علوم آن (1)

نویسنده: مهدی ایزدی (1). اهل بیت (علیهم السلام) به عنوان حافظان سنت نبوی که در قالب احادیث آن حضرت (صلی الله علیه و آله و سلم) تبلور یافته، اهتمام ویژه ای به حفظ اصالت احادیث نبوی داشته اند و همواره کوشیده اند، آسیب هایی که عمداً یا سهواً از سوی افراد یا نحله ها و جریان های مختلف با انگیزه های گوناگون بر احادیث نبوی عارض گردیده، معرفی کرده تا با زدودن آنها چهره تابناک سنت ناب نبوی از میان احادیث آن حضرت نمایان شود. نقش برجسته امام رضا (علیه السلام) در بین اهل بیت رسالت غیرقابل انکار است به گونه ای که در میان امامان اهل بیت (علیهم السلام) آن حض

امام رضا ع امام رضا حدیث امام رضا ع حدیث

ادامه مطلب ...
كوشش هاي امام رضا (ع) در بسط حديث و علوم آن (2)

2-2. علم نقد الحدیث. شیوع احادیث موضوعه پس از ارتحال رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) آغاز گردید چنان که ابوریه می گوید:. از جمله آثار مخرب تأخیر تدوین از قرن اول به قرن دوم و سپری شدن دهه های نخست قرن دوم آن بود که دروازه های نقل حدیث گشوده شد و رودهای جعل حدیث بدون هیچ قاعده و ضابطه ای طغیان کرد تا حدی که احادیث ساختگی به ده ها هزار رسید. این احادیث به تدریج در بین کتبی که در شرق و غرب جهان بین مسلمانان انتشار یافت نفوذ کرد. ( بی تا، ص 118). شاهد گویای این ادعا بخشنامه هایی است که معاویه به استانداران خود ارسال کرد و رسماً به ایشان فرم

امام رضا ع امام رضا حدیث امام رضا ع حدیث

ادامه مطلب ...
پزشكي دين مدار در منظر رضوي (1)

نویسنده: فرامرز حاج منوچهری (1). مقدمه. گستردگی ابعاد شخصیت امام هشتم شیعیان، علی بن موسی الرضا (علیه السلام)، این معصوم دهم را در شمار تأثیرگذارترین افراد در تاریخ فرهنگی جهان اسلام نهاده است. تنها یکی از طیف های مختلف شخصیت ایشان، نقش دهی به شاکله ای کلی از اندیشه ی پزشکی در محافل شیعه بوده که بازتاب آن در طول تاریخ شیعی قابل بررسی است. پزشکی دین مدار امام رضا (علیه السلام) با خاستگاه نبوی و علوی، برسازنده ی مجموعه ی گسترده ای از مفاهیم گوناگون اندیشه ی بهداشتی- درمانی با رویکرد جسم و جان را در آثار مختلف امامی بر جای نهاده است. در مقاله ی

ادامه مطلب ...
پزشكي دين مدار در منظر رضوي (2)

6. مفاهیم عملی. 1-6. پیشگیری. در مجموعه آموزه های رضوی درباره ی پزشکی، بخش بسیار مهمی را موضوع پیشگیری به خود اختصاص داده است. در این مجموعه آموزه ها که در دو گروه از مآخذ؛ یعنی روایات پراکنده و الرسالة ذهبیه برجای مانده می توان دو مبحث مهم را پیرامون پیشگیری از یکدیگر تفکیک نمود. نخست گروه روایات مربوط به رعایت بهداشت که بخش گسترده ای را به خود اختصاص داده و دوم روایاتی که در مبحث تغذیه ی درست از آن جناب برجای مانده است. الف) ‌رعایت بهداشت:. بهداشت فردی یکی از اصلی ترین مباحث مطرح در دین اسلام است که در بسیاری از آیات قرآن کریم بدان تصریح

ادامه مطلب ...
پزشكي دين مدار در منظر رضوي (3)

7. تدوین پزشکی ( الرسالة الذهبیة ). از مصادیق پزشکی در مفهوم عملی آن، تدوین آثاری در این زمینه است که در صورت پذیرش اعتبار سندی رسالة ذهبیة، می توان آن را قدیمی ترین نمونه ی از این آثار دانست. روایات پزشکی امام رضا (علیه السلام) دارای گستردگی فراوان است و در منابع مختلف به صورت پراکنده یا مجموع در قسمت یا قسمت هایی کنار هم گنجانده شده که بخش هایی از کتاب فقه الرضا نمونه ای از این موارد است. اما آن چه اختصاصاً‌ به منظور توصیه هایی پزشکی از سوی خود امام تدوین شده باشد، همانا رسالة ذهبیة است. معرفی طب الرضا ( الرسالة الذهبیة ) از منظر کتاب شناخ

ادامه مطلب ...
رمز و رمز پردازي، در كلام امام علي بن موسي الرضا (ع)

نویسنده: شهرام خداوردیان (1). پیش از هر چیز لازم به ذکر است که در مقاله حاضر، منظور از « رمز » (‌سمبل )، نماد یا نشانه ای قراردادی که به واسطه تشابه یا نسبتی، به تدریج و در طول دوره هایی از تاریخ و فرهنگ گروهی از مردمان، برای دلالت به یک سلسله معانی و مفاهیم، مورد پذیرش عام قرار گرفته و عملاً جایگزین آنها شده است، نمی باشد. در این موضع، « رمز » آن گونه که در جریان هایی از روانشناسی و روانکاوی مورد توجه و استفاده بوده، به مثابه حاصل انعقادات نیمه معوج برآمده از ژرفای ناخودآگاه جمعی فرهنگی خاص نیز تلقی نمی گردد. « رمز » در مطالعه مختصر حاضر، در

کلام امام علی کلام امام علی ع کلام از امام علی

ادامه مطلب ...
اديان ديگر با رويكردي رضوي (1)

نویسنده: فرامرز حاج منوچهری (1). مقدمه. در میان مصادیق مختلف از ایفای نقش و اثرگذاری های شگرف امام رضا (علیه السلام) در تاریخ فرهنگ اسلام و شیعه، بدون شک نوع ارتباط آن حضرت با پیروان ادیان دیگر و موضوعات مربوط به ادیان الهی از جایگاه ویژه ای برخوردار است. بررسی انبوهی از روایات آن حضرت پیرامون مسائل اهل کتاب و نیز مناظره تاریخی ایشان با بزرگان ادیان مختلف، از یک سو بیانگر رویکرد رضوی به این مباحث است و از سوی دیگر نشان از جایگاه و نقش امامان شیعه در راهبرد اهداف الهی اسلام در برابر ادیان الهی دارد. از زمان حضرت علی (علیه السلام)، امامان شیعه

ادامه مطلب ...
اديان ديگر با رويكردي رضوي (2)

نویسنده: فرامرز حاج منوچهری *. 8. انواع مواجهات امام رضا (علیه السلام) با صاحبان دیگر ادیان. آن گونه که در بخش منابع پی گیری آراء امام (علیه السلام) در رابطه با پیروان ادیان دیگر بیان شد، متن باقی مانده از مناظرات آن حضرت با جاثلیق، رأس الجالوت، هربذ و برخی از صاحبان فرق، از مهم ترین منابع در این زمینه به شمار می رود. وجود انبوهی شاخصه های ویژه در این مناظرات، ناگزیر التفاتی متفاوت را نیز طلب می کند. به نظر می رسد که در کنار روایات پراکنده از آن حضرت، می توان از این مناظرات به طور خاص در چگونگی رویکرد تعاملی حضرت با صاحبان ادیان دیگر سود برد

ادامه مطلب ...
جايگاه امام رضا (ع) در علوم قرآني و تفسير (1)

نویسنده: عباس مصلائی پور (1). جایگاه و نقش معصومان (علیهم السلام) در ترویج و توسعه فرهنگ و معارف قرآنی، به ویژه تفسیر قرآن کریم، نقش کلیدی و اساسی است. این مهم، همزمان با نقش اثرگذار رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در تفسیر آیات قرآن و تربیت مفسرانی گران قدر از صحابه، همچون امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) آغاز می شود. امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) به عنوان یک شاگرد ویژه که تمام مسائل وحی و شریعت را از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) آموخته بود، خود به تربیت مفسران پرداخت و به گونه ای در فرهنگ و دانش آن عصر نفوذ کرد که هیچ یک از صحاب

جایگاه امام رضا امام رضا ع تفسیر امام رضا

ادامه مطلب ...
جايگاه امام رضا (ع) در علوم قرآني و تفسير (2)

4. گونه های روایات تفسیری. پژوهش های روش شناسی در روایات تفسیری امام رضا (علیه السلام) کاشف از این مطلب است که مهم ترین شاخص های روش تفسیری از منظر آن امام که در این نوشتار از آن به گونه شناسی روایات تفسیری تعبیر می شود از این قرار است:. 1-4. ذکر سبب نزول. ذکر سبب نزول در روایات تفسیری امام رضا (علیه السلام) از جایگاه قابل توجهی برخوردار است. ذیلاً به برخی موارد اشاره می شود:. الف- امام رضا (علیه السلام) به منظور رفع ابهام و تبیین بهتر آیه 99 سوره یونس، روایتی از آباء طاهرین خود از امیرالمؤمنین (علیه السلام) نقل کرده است که برخی از مسلمانان

جایگاه امام رضا امام رضا ع تفسیر امام رضا

ادامه مطلب ...
جايگاه امام رضا (ع) در علوم قرآني و تفسير (3)

5. رهنمودهای تفسیری حضرت رضا (علیه السلام). مهم ترین رهنمودهای تفسیری در روایات رضوی به شرح زیر است:. 1-5. نهی از تفسیر به رأی. امام رضا (علیه السلام) با واسطه اجداد طاهرینش از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل می کنند که خداوند فرمود: کسی که کلام مرا به رأی خویش تفسیر کرده و مرا به مخلوقاتم تشبیه کند، به من ایمان نیاورده است. (1) روایت حاضر بیانگر این مطلب است که پی آمد نشناختن منزلت کلام خدا، این است که شبیه کلام مخلوق پنداشته می شود، و در نتیجه تفسیر به رأی را به دنبال خواهد داشت، و لذا سقوط در ورطه بی ایمانی، قطعی است. این، بدان م

جایگاه امام رضا امام رضا ع تفسیر امام رضا

ادامه مطلب ...
انديشه سياسي در تعاليم امام رضا (ع) (1)

نویسنده: احمد پاکتچی (1). دوره امامت امام رضا (علیه السلام) از دو جهت مختلف در حیطه اندیشه سیاسی دارای ویژگی هایی است که آن را از دوره های پیش تر متمایز می سازد. یکی از دو جهت، به کیفیت دستیابی به خلافت مربوط می شود که دوره حضرت را به عصری متزلزل در این خصوص مبدل کرده است؛ با وجود این که دست یافتن به خلافت با قهر و غلبه امری نوظهور نبود و پیش تر دست کم دو خلافت اموی و عباسی بنیادشان با جنگ و غلبه قهری نهاده شده بود، اما رخ دادن اختلافی درون خاندان خلافت و جنگیدن برادر با برادر برای دستیابی به خلافت، یعنی جنگ مأمون با برادرش امین در تاریخ خلافت

سیاسی امام رضا امام رضا ع

ادامه مطلب ...
انديشه سياسي در تعاليم امام رضا (ع) (2)

2. سیاست و صلاح امت. 1-2. عدل و انسجام امت. از اواسط سده نخست هجری، یکی از نگرانی هایی که برای اندیشمندان جهان اسلام وجود دارد، گسترش ظلم و جور بود که خود می توانست به تفرق امت و از دست رفتن انسجام آن منتهی گردد؛ این روندی رو به فزونی بود و در عصر امام رضا (علیه السلام) نیز به سبب اختلافاتی که در درون دستگاه خلافت وجود داشت، شرایط آشوب زمینه را برای جور بر مردم فراهم تر می ساخت. درواقع آن نگرانی که به سبب ظلم و جور، امت اسلامی یکپارچکی خود را از دست دهد، اندکی پس از امام رضا (علیه السلام) عملاً در تاریخ اسلام جامة واقع به خود پوشید. البته چ

سیاسی امام رضا امام رضا ع

ادامه مطلب ...
جايگاه امت واحده در آموزه هاي امام رضا (ع)

نویسنده: احمد پاکتچی (1). آن چه امام رضا (علیه السلام) را در میان امامان اهل بیت (علیهم السلام) به عنوان چهره ای ویژه متمایز ساخته است، حضور اجتماعی و سیاسی آن امام در عرصه روزگار خود است؛ این حضور جلوه های مختلفی دارد که بیشتر یک جلوه آن در نگاه نخست چشم گیر و توجه برانگیز بوده و آن پذیرش ولایت عهدی مأمون از سوی ایشان است. درباره این که چرا مأمون پذیرفتن چنین جایگاهی را از امام (علیه السلام) خواسته و آن حضرت براساس چه مصالحی آن را پذیرفته، هم از زبان خود وی توضیحاتی بیان شده و هم عالمان امامیه در طول سده های متمادی بسیار سخن گفته اند. اما در

جایگاه امام رضا آموزه های امام رضا امام رضا ع

ادامه مطلب ...
امام رضا (ع) و جريان هاي داخلي اماميه (1)

نویسنده: یحیی میرحسینی (1). مقدمه. دوران زندگانی امام رضا (علیه السلام) ( 148-203ق) - به خصوص برهه زمانی امامت ایشان- را می توان عصر ظهور و بروز ادیان و فرقه ها نام نهاد. در دوره دوم حکومت عباسی و با گذر از تعصب و عرب گرایی به میراث مانده از حکومت بنی امیه و همچنین آشنایی مسلمانان با فرهنگ های ایران و یونان، با فضای فکری نسبتاً آزادی مواجه هستیم که اثرات فرهنگی و تمدنی عمیقی بر جهان اسلام نهاد. فراهم آمدن شرایط مساعد سیاسی- اجتماعی باعث گشت از یک سو، ادیان غیراسلامی به ترویج افکار خود همت گمارده و از دیگرسو، فرق و مقالات اسلامی متنوعی سر برآو

امام رضا ع

ادامه مطلب ...
امام رضا (ع) و جريان هاي داخلي اماميه (2)

نویسنده: یحیی میر حسینی *. 2. واقفیه. « واقفه یا واقفیه » در اصطلاح فرقه شناختی شیعیان (1)، دو معنای خاص و عام دارد. در معنای عام، نام هر گروهی است که بر امامت یکی از امامان- برخلاف رأی اکثریت - توقف کنند (2) اما در معنای خاص، واقفیه نام فرقه هایی از شیعه است که منکر رحلت امام کاظم (علیه السلام) شدند، در امامت آن حضرت متوقف شدند و رهبری دینی امام رضا (علیه السلام) را به عنوان امام نپذیرفتند. (3) هنگامی که واژه واقفه به صورت مطلق به کار رود، اشاره به فرقه اخیر دارد و احتمالاً علت اطلاق این واژه بر وقف کنندگان بر امام هفتم، به سبب فراوانی جمعیت

امام رضا ع

ادامه مطلب ...

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه